هیدج و جاذبه های گردشگری و دیدنی و طبیعی و مذهبی و تاریخی و دیدنیهای هیدج

 

«شهرستان هیدج ابهر»

برای اطلاعات بیشتر لطفا به صفحه اصلی این شهر مراجعه نمایید

 

 

برای مشاهده گالری عکس های شهر هیدج، لطفا اینجا کلیک کنید.

هیدج یکی از شهرهای استان زنجان میباشد. این شهر محل تولد حکیم هیدجی (حکیم و فیلسوف) میباشد. زبان مردم این شهر ترکی آذربایجانی با لهجه‌ای خاص هیدج هیدجاست. مردمان این شهر بسیار مبادی آداب میباشند. بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵، جمعیت این شهر برابر با۱۷۵۰۰ نفر بوده‌است. این شهر دارای ادبا و شاعرانی مانند ملا محمد علی معروف به حکیم هیدجی، عوضعلی صالحی معروف به رهگذر هیدجی و شاعران دیگر از جمله علی کیانی (کیان)، حمیده صالحی (غریبه)، نعیمه مرسلی (ن.م.رها) و دیگران را

ذکر کرد، که انجمن شعرای این شهر از قدیمی ترین انجمن های ادبی میباشد. این شهر دارای حوزه علمیه با قدمت بالای یک قرن است، که بزرگانی چون فخیم ابهری، حکیم هیدجی، استاد بلاغت نیا در آن پرورش یافته اند…

در گذشته مردمان آن را “هیه” میگفتند، که در آن دروازه و کاروانسرا برای استراحت کاروان بوده، نام هیدج از هودج یا محمل گرفته شده که در زمان های گذشته برای حمل بزرگان استفاده می‌شده است، قدمت این شهر به زمان های دور برمی گردد ولی از زمانی که دختر شاه خدابنده سلطان محمد خدابنده که مقبره آن درگنبد سلطانیهاست، هنگام عبور از آن شهر که آن زمان روستایی دور بوده، دخترش دچار بیماری شدیدی شده و بعد از مداوا در همان مکان فوت می‌کند از آنجا که این منطقه آب و هوایی بسیار مطبوع داشته در همانجا دخترش را دفن و مقبره‌ای زیبا از سنگ مرمر سفید و کمیاب برایش بنا میکند، که در سال ۱۳۵۲ توسط تاراجگران هویت ربوده شد. و از آن زمان نام هیدج در بین شهرهای معروف در تاریخ ایران بیاد ماند.

 

 

اقتصاد هیدج:
مهم‌ترین محصولات کشاورزی هیدج شامل گندم و جو، لوبیا، سیب زمینی، زردآلو، آلو، سنجد، سیب، انگور است. کفاشی صنعت بومی شهر میباشد.

گذری بر تاریخچه شهر نمونه هیدج:

شهر هیدج در استان زنجان در بخش مرکزی شهرستان ابهر در ۷۵ کیلومتری شرق زنجان در عرض جغرافیایی ۳۶ درجه و ۱۵ دقیقه شمالی و طول جغرافیایی ۴۹ درجه و ۷دقیقه در دشت وسیع زنجان- ابهر با روند شمال غربی جنوب شرقی بین ارتفاعات طارم از شمال شرقی کوههای سلطانیه از جنوب و جنوب غرب قرار گرفته، و از گذشته از کانونهای مهم جمعیتی استان بوده، از نظر تاریخ جوان میباشد.

در خصوص وجه تسمیه ی شهر هیدج اینگونه گفته شده که در اصل هودج بوده و در اثر استعمال عامیانه « واو» به « یاء » تبدیل گشته است.
مرحوم حکیم هیدجی در دیوان خود به طرز بدیعی از زادگاهش یاد مینماید.

مرا جایگه صفحه ی هیدج است که بر نو عروس جهان هودج است

این شهر دارای حوزه ی علمّیه ی دینی میباشد، که قدمت بنای آن به بیش از یک ونیم قرن می رسد و در دوران فعالیت خود منشا خیر و برکت فراوان بوده و مردان فاضل و ادبای فرهیخته ای را در دامان خود پرورانده است؛ که از جمله ی آنان می توان به مرحوم حکیم هیدجی، مرحوم ملا غلامرضا اصولی، مرحوم ملا نظر علی هیدجی، مرحوم حاج ملا محمد حسین فخیمی (معروف به حاج آخوند) مرحوم حاج شیخ عبدالرحمان محمدی، مرحوم حاج شیخ فضایل فاضلی و … اشاره نمود.
و سابقه شهری آن به سالهای دهه۴۰ باز می گردد. این شهر در بین شانزده شهر استان رتبه پنجم جمعیتی بعد از مراکز شهرستانهای زنجان، ابهر، خرمدره و قیدار (خدابنده) در رتبه چهارم به لحاظ محدوده خدماتی و قانونی و بزرگتر از قیدار (خدابنده) است.

در سالهای دهه ای ۶۰-۷۰جمعیت آن از خدابنده نیز بیشتر بوده، متاسفانه در سه دهه اخیر به دلیل تغییرات سیاسی اداری در منطقه و عدم سرمایه گذاری در بخش های مختلف ا قتصادی، اجتماعی، فرهنگی و عمرانی این شهر و توجه خاص به شهرهای دیگر، هیدج رونق و جایگاه خودش را کم کم از دست داد.
جمعیت هیدج درسال ۱۳۴۵ درحدود (۴۷۰۰نفر) در سال ۱۳۵۵ (۶۲۱۲نفر) درسال۱۳۶۵ (۹۱۰۷نفر) در سال ۱۳۷۵ (۱۰۷۲۷نفر) بوده است و نسبت جمعیت شهری هیدج نسبت به شهرستان به ترتیب ۱۵درصد، ۱۰ درصد، ۹در صد بوده است؛ که یک سیر نزولی داشته است.
مساحت این شهر در حدود ۵ کیلومتر مربع و ارتفاع آن از سطح دریا ۱۶۰۰متر است. به دلیل وجود شیبب و کوههای شمالی و جنوبی این شهر دارای منابع آب غنی و رودخانه های مختلف است و به دلیل وجود منابع آب سطحی و زیر زمینی فعالیت های کشاورزی رونق زیادی دارد و به لحاظ آب هوایی جزء اقلیم خیلی سرد معتدل است.
این شهر به لحاظ تقسیمات سیاسی اداری در دهه های گذشته دچار تحولاتی شده، به طوری که از سال ۱۳۵۷ جزء شهرستان ابهر بوده و با تغییراتی که در سال ۱۳۷۶ در تقسیمات سیاسی اداری شهرستان بوجود آمد؛ خرمدره از ابهر منتزع و با الحاق شهر هیدج و روستاهای همسایه، شهرستان جدیدی بدون لحاظ کردن ویزگی های طبیعی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی انجام شد، بار دیگر در سال ۱۳۷۸ این شهر از شهرستان خرمدره جدا و به شهرستان ابهر ملحق شد.
بابه وجود آمدن این تغییر و تحولات در تقسیمات سیاسی اداری منطقه و تغییر مرزها و رقابت بین شهرهای منطقه بویژه مراکز این دو شهرستان، هیدج به دلیل شرایط گفته شده دچار دستخوش تغییرات و مشکلات و عقب ماندگی هایی در خصوص زیر ساخت های اقتصادی، احتماعی و فرهنگی شد. به طوری که شهر هیدج از زمان های قدیم به عنوان مرکز تجاری و خدماتی و فرهنگی منطقه بود و حوزه نفوذ آن نه تنها شهرها و روستا ههای همجوار بلکه مناطق خدابنده، سلطانیه و طارم را نیز شا مل بود…

 

 

 

«شهر هیدج از دیدگاه تاریخ»

 

 هیدج نیز از نظر تقسیمات کشوری در استان زنجان واقع شده و از شهرهای تابع ابهر میباشد که ۲۰ هزار نفر جمعیت دارد. از نظر تاریخ جوان میباشد. حکیم گرانمایه حاج ملا محمد هیدجی معروف به حاجی آخوند دردیوان خود به طرز بدیعی از زادگاهش یاد مینماید.           

                مــرا جایگـــه صفحـــه هیـــدج است                که بر نوع عروس جهان هودج است

دراین بیت حکیم هیدجی به موضوع آرمیدن نو عروس جهان خانم در خاک هیدج اشاره آشکاری نموده و می فرماید: زادگاه من جایی است که خاکش برای نو عروس جهان هودج شده است.

 

 

«ساکنان، اقوام و خاندان های هیدجی»

ساکنین شهر هیدج به چند بخش تقسیم میشوند:

۱- مردم بومی هیدج: ایشان از چند خاندان بومی تشکیل شده اند که با قدمت تاریخی در هیدج سکونت دارند.

این خاندان ها عبارتند از: عرب لو، نقی لو، هادیلو (که از اقوام آذری نژاد ترک زبان هستند) و یارقلی (که از اقوام افشار نژاد ترک زبان هستند) و خاندان های دیگر که همگی ترک زبان و از نژاد آذربایجانی میباشند.

۲- اقوام مهاجر هیدج: خاندان هایی مثل سادات حسینی، واعظی، شویری، کینه ورسلی، قالالی و … اقوام غیر بومی میباشند؛ که از روستاهای اطراف یا در قائله جهاد برای دفاع از آذربایجان از اقصی نقاط ایران و عراق به هیدج مهاجرت نموده اند و همگی ترک زبان هستند.

۳- اقوام تبعیدی هیدج: در زمان حکمرانی رضاشاه به دلیل عدم توانایی بر تسلط بر اشرار کرد زبان کردستان، آنها را به شهرهای مختلف تبعید مینمودند. هیدج نیز از این تبعید ها سهمی داشت و یک خانواده کرد شرور در گذشته در هیدج حضور داشتند. این خانواده به راهزنی و زورگیری مشغول بودند که پس از انقلاب به دست مردم از شهر اخراج شدند.

۴- طلاب و دانشجویان مقیم هیدج: بعلت وجود چند قرن حوزه علمیه هیدج، طلابی از سراسر ایران برای تحصیل علوم حوزوی به هیدج آمده اند و برای مدت تحصیل در هیدج ساکن شده و میشوند، در سالهای اخیر نیز با تاسیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد هیدج، دانشجویانی در طول ترم های تحصیلی در هیدج اقامت مینمایند که بخشی از جمعیت هیدج را تشکیل میدهند.

 

امروزه زبان رسمی شهر هیدج زبان ترکی آذربایجانی با لهجه مختص هیدج میباشند، که از لهجه روستاها و شهرهای اطراف متمایز است و بیشتر در تقسیم بندی ترکی ارومیه و وان قرار میگیرد.

بخشی از خاندان های هیدج از قزل باش هایی بودند که سربازان سپاه شیعه امپراطوری صفویه را تشکیل میدادند که اعم از ترکان شرقی (که واژه قلی در نام خانوادگی انها نمودار است) و ترکان غربی (که واژه لو در نام خانوادگی دارند) هستند. البته بدلیل ازدواج های بین خاندانی فراوان و گذشت تاریخ نژاد و خزانه ژنتیکی مردم هیدج یکسان شده است و از لحاظ چهره، رنگ مو، رنگ پوست، قد و استخوان بندی تمایز خاصی بین خاندان های هیدجی دیده نمیشود.

 

“جغرافیای هیدج”

هیدج در بین دو شهر صائین قلعه در غرب و خرمدره در شرق قرار گرفته و در شمال شهر روستای الوند و در جنوب به روستای سوکهریز میرسد.

هیدج از لحاظ ژئو پولوتیک در مسیر تاریخی جاده ابریشم و گذرگاه اروپا – آسیا واقع شده، که ارتفاعات دوطرف سبب گشته، هیدج در تنها گذرگاه اروپا – آسیا واقع شده باشد؛ به این معنا که تمامی ترانزیت ایران – ترکیه که راه استراتژیک آسیا – اروپا بشمار میرود، بالاجبار باید از هیدج عبور نماید.

هیدج از منظر ژئوتکنیک بر روی گسل بزرگ بین زاگرس و البرز واقع شده، که باعث زلزله خیزی منطقه و در مقابل غنی بودن زمین شهر از منابع گرانیت و اتشفشانی و همچنین زمین گرمایی است.

 

 

«نام هیدج»

در این نوشتار مختصری از اسامی و تاریخچه نام گذاری شهر هیدج می آوریم:

 

هیدج که در نقشه تقسیمات کشوری بصورت (شهر هیدج) ثبت شده است در زبان گویش مردم بومی بعنوان (هیه: HIA) گفته میشود که مخفف کلمه هیدج میباشد. 

مورخین و هیدج شناسان کلمه هیدج را گرفته شده از لغاتی میدانند که ذیلا بهمراه وجه تسمیه شهر به آن اشاره میگردد:

۱- هودج: مترادف محمل، کجاوه به معنای اتاقکی که بر روی شتر برای افراد مهم میگذارند.

وجه تسمیه: گویند پس از مرگ شاهزاده سلطان محمد خدابنده (الجایتو) در این محل و دفن ایشان در محلی نزدیک حوزه علمیه هیدج، هودج شاهزاده را برای نشان گذاری بر روی قبرش قرار دادند و از انجا نام آبادی که بعدها در کنار این مقبره بنا شد، هودج نامیده شد!

 

۲- هیو دژ : به معنای قلعه آریایی ها، قلعه انسان های پاک و آسمانی…

وجه تسمیه: منطقه ابهررود بعنوان پایتخت پاییزه امپراطوری ماد آتروپاتگان، کانون توجه قوم آریایی بوده و کشف مردان نمکی با البسه شاهنشاهی در منطقه احتمال نقش باستانی هیدج را در نزدیکی پایتخت امپراطوری اول آریایی ها در ایران قویتر نمود.

عدم کشف آثار باستانی در هیدج این احتمال را کم میکند، لیکن آبرفتی و جلگه ای بودن شهر هیدج و ارتفاع یابی شهر بخاطر واقع شدن در مسیر رودخانه ابهر چای احتمال دفن آثار باستانی شهر را در عمق خاک تقویت مینماید.

۳-هی دخت: شاه دخت مغول؛

وجه تسمیه: با کشف آثار باستانی مربوط به دوره ایلخانان مغول جای شک نیست که مقبره ای قدیمی مربوط به یکی از دختران ناکام شاه الجایتو که در سلطانیه حکومت مینموده، در هیدج قرار دارد. هی در اصطلاح ترکی مغولی به معنای دخترک یا شاهدخت است که بعید نیست به سبب دفن شاهزاده، نام هی دخت بر روی شهر هیدج گذاشته شده باشد.

۴- حی دخت: نام شاهزاده ایلخانی مدفون به هیدج؛

وجه تسمیه: بانو (حی مردان) شخصیست که با کشف آثار تاریخی، ثابت شده است در هیدج دفت شده است.

۵- کنگ دژ هودج: شهر باستانی که زرتشت آن را بنا کرد و مرکز دنیا است؛

وجه تسمیه: در اساطیر ایران باستان، شاهنامه و اسناد زرتشتی، نام کنگ دژ هودج آمده است، برخی بیت المقدس را همان هودج ایرانیان میگویند و برخی استان نیمروز افغانستان را، اما نکته جالب عدم وجود اثری از نام هودج در نام فعلی یا حتی سنگ نبشته یا اثری تاریخی در این دو شهر میباشد، اما شهر هیدج با وجه تسمیه ای نامعلوم هرچند در حد یک احتمال ضعیف میتواند گزینه ای برای شهر مرکز جهان زرتشتیان باشد، به این دلایل میتوان حرمت سرزمین آذربایجان سرخ (زنجان تا ابهر) را برای زرتشتیان بیافزاییم.

۶- هید دژ: پیست اسب دوانی؛

وجه تسمیه: با توجه به وجود محدوده چمن سلطانیه، بعید نیست این چمن تا ابهر رود نیز کشیده شده بوده، تا بتوان احتمال برخی را بر این که هیدج محل مسابقات اسب دوانی حکومت نظیر انچه امروز در بین ترکمن ها در استان گلستان رایج است بوده، باور نمود.

 

 

مرحوم حکیم هیدجی در دیوان خود به طرز بدیعی از زادگاهش یاد می کند

 

مرا جایگه صفحه ی هیدج است          که بر نو عروس جهان هودج است

 

تهیه و تنظیم: خوش روزگار

کلمات راهبردی: جاهای دیدنی، جاذبه های گردشگری، مکانهای، Visual Location، بصری، دیداری، دیدنی، جاهای دیدنی، عینی، دیدی، کشش، کشندگی، hidaj، جاذبه، قوه جاذبه، گرایش، تمایل، Tourism، اماکن، قابل دید، استان، ولایت، ایالت، جذب، ndnkdihd hdvhk، جلب، مقبره، قبر، مزار، گور، خاک، ارامگاه، زیارتی، اماکن دیدنی، ابنیه تاریخی، hdvhk، وابسته به دید….

 

دانلود آمار جمعیت و خانوار شهرستان‌های کشور به ترتیب استان بر اساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۰

راز خوشبختی و راه سعادت انسانعالی ترین هدف خلقت(ادمک های اطراف تو)بت های همیشگی قلبت رو بشکنمعنای خوشبختی واقعیحقوق حیوانات(حمایت از حقوق حیوانات)زنا زاده هم،جانشین خدا بر زمینه دختر و پسر زیر بیست سال– کودک آزارییک خبر وحشتناک(روابط نا مشروع خانوادگی)خدا ظالم نیستپولدار شدنحاجت روا شدن(اجابت دعا)چگونه پولدار شدن سعادت مند شویم شهر اهر-شهر تبریزشهر مراغهشهر مرند-شهر بناب-شهر شبسترشهرستان جلفا-شهرستان هشترودشهر میانه-شهر ملکانشهر سرابشهر آذرشهرشهرستان کلیبر-استان اذربایجان شرقی-استان اذربایجان غربیشهرستان ارومیهشهر مهاباد-شهرستان سلماس-شهرستان خویشهر میاندوابشهرستان نقده-ایستا روستای مرموز در قلب ایرانشهرستان طالقان-شهرستان نظرآباد-شهر ساوجبلاغ(هشتگرد)- شهرستان اقلیدشهرسورمقاستان البرز(شهر کرج)شهرستان آبادهشهرستان مرودشت-شهر شیراز-استان فارس-ضعف اعصاب-ارامش اعصاب-محمد شهر کرجماهدشت کرج-مشکین دشت کرج-کمالشهر کرج-چهار باغ کرج- شهر جدید هشتگرد-شهرستان فیروز آبادشهر جهرمشهر کازرونشهر ارسنجانشهر داراب– شهر پاسارگادشهر بوانات شهرستان استهبانشهر خرامهشهر خرم بیدشهر خنج-شهر زرین دشت-شهر سپیدانشهر سروستان-شهرستان فراشبندشهر فساشهر قیروکارزین-شهرستان کوارشهرستان گراششهرستان لارستانشهر لامرد-شهرستان ممسنیشهرستان نی ریزاستان گیلانشهر فومنشهر آستاراشهرستان رودبارشهر رودسرشهر لاهیجانشهرستان آستانه اشرفیهشهر بندر انزلیشهر رشتشهر لنگروداستان سمنانشهرستان دامغانشهرستان شاهرودشهرستان گرمسارشهرستان مهدیشهرشهر ایوانکی-شهر آراداناستان مازندران-شهرستان آملشهر چالوسشهر محمودآبادشهر رامسر-شهرستان نورشهر بابلشهر ساریشهر قائمشهر-شهر بهشهرشهر تنکابنشهر نوشهرشهر نکاجزیره زیبای کیشافتتاحیه واختتامیه فوتبال جام جهانی ۲۰۱۴-شهر همدان و غار علیصدر-شهر نهاوند-رژیم لاغری-تناسب اندام-کاهش وزن-شهرستان نمک آبرود-شهرستان اسدآباد-معلم کیست-آب کردن چربیهای شکمی-فلسفه شب یلدا- بیمه معلم-رژیم چاقی برای لاغرها-وظایف معلم-راز لاغری و کاهش وزن-راز چای سبز و لاغری-راز موفقیت معلم موفق-چگونه چاق شویم-چگونه معلمی باشیم-کاهش وزن سریع-معلمان فعال و موفق-ویژگی معلمین نمونه-تاریخ آزمون استخدام معلمین شرکتی-معلمین خلاق-لاغری در یک هفته-ثبت نام معلمین-شهرستان شهسوار-غلبه بر وسوسه خوردن خوراکیها-طب سوزنی و لاغری-با نخوردن لاغر نمیشوید-۱۵ پیشنهاد برای لاغری سریع-بیمه عمر و سرمایه گذاری معلم-بیمه طلایی معلم-شرکت بیمه معلم-رسالت و مقام معلم-بیمه اشخاص و معلم-شهرستان ملایر-بیمه آرامش خانواده معلم-بیمه معلم ویژه فرهنگیان-بیمه های حوادث-بیمه مکمل گروهی معلم-بیمه درمان مسافران خارج از کشور-مزایای بیمه معلم-راه حلی برای چاق شدن-شناخت استعداد دانش آموزان- دیدنیهای مشهد-دیدنیهای نیشابور-دیدنیهای استان خراسان رضوی-دیدنیهای ایران-

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.